Στο νότιο Πήλιο οι ελαιώνες κατεβαίνουν ως τη θάλασσα σαν ασημένιο χαλί. Μέσα τους, χτισμένες αμφιθεατρικά στα 240 μέτρα, βρίσκονται οι Αφέτες. Από μακριά ξεχωρίζει πρώτα μια ψηλή καμινάδα από τούβλα, ύστερα το καμπαναριό, ύστερα τα πλατάνια της πλατείας.
Ένα όνομα από τον Ηρόδοτο
Το χωριό δεν λεγόταν πάντα έτσι. Τον 19ο αιώνα ήταν γνωστό ως Νιάου. Το σημερινό όνομα, επίσημα Αφέται, το πήρε από έναν αρχαίο οικισμό και τον όρμο Αφεταί της αρχαίας Μαγνησίας, που αναφέρει ο Ηρόδοτος. Ο Ηρόδοτος εξηγεί και το όνομα. Εκεί, γράφει, οι Αργοναύτες της Αργώς άφησαν πίσω τον Ηρακλή, όταν βγήκε να φέρει νερό, και από εκεί θα ανοίγονταν στο πέλαγος. Από το «αφίημι», το «αφήνω», βγήκαν οι Αφεταί. Το 480 π.Χ., λίγο πριν από τη ναυμαχία του Αρτεμισίου, στον όρμο των Αφετών αγκυροβόλησε ο περσικός στόλος. Πού ακριβώς ήταν ο αρχαίος όρμος συζητιέται ακόμα, βρισκόταν όμως κάπου σε αυτές τις ακτές.
Πού βρίσκονται
Οι Αφέτες είναι στο νοτιοανατολικό Πήλιο, κοντά στις ακτές του Παγασητικού, 27 χιλιόμετρα από τον Βόλο. Η θάλασσα, η ακτή της Αφύσσου, είναι μόλις 1,8 χιλιόμετρα σε ευθεία γραμμή. Γύρω τους βρίσκονται η Ζερβόχια, η Άφυσσος και ο Προφήτης Ηλίας. Το 2011 είχαν 339 κατοίκους και ανήκουν στον Δήμο Νοτίου Πηλίου.
Τι να δείτε
Η μεγάλη πλακόστρωτη πλατεία με τα τεράστια πλατάνια είναι η καρδιά του χωριού, όπως σε όλο το Πήλιο. Το σημαντικότερο κτίριο είναι η εκκλησία του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου, χτισμένη το 1802, με επιχρυσωμένο ξυλόγλυπτο τέμπλο. Στην άκρη της πλατείας βρίσκεται ακόμα ένας ναός, του Αη-Γιάννη, έργο του Ηπειρώτη μάστορα Δήμου Ζαπανιώτη.
Στο χωριό σώζονται και αξιόλογα αρχοντικά, όπως το αρχοντικό Θεοδώρου.
Η καμινάδα του 1906
Το πιο παράξενο μνημείο των Αφετών δεν είναι εκκλησία. Είναι η καμινάδα του ιστορικού ελαιοτριβείου, χτισμένη το 1906 με ειδικό τούβλο και πορσελάνη. Θυμίζει ότι το λάδι ήταν πάντα ο πλούτος αυτής της πλευράς του βουνού. Το νότιο Πήλιο ζούσε από την ελιά, όπως το βόρειο από το μήλο και το κάστανο.
Τον Οκτώβριο
Αυτή την εποχή οι ελιές μαυρίζουν στα δέντρα και σε λίγες εβδομάδες ξεκινά το μάζεμα. Αν περάσετε τον Νοέμβριο, θα δείτε τα δίχτυα απλωμένα κάτω από τα δέντρα σε όλη την πλαγιά. Συνδυάστε τις Αφέτες με την Αργαλαστή και κατεβείτε για φαγητό στην Άφυσσο, όταν ο ήλιος πέφτει στον Παγασητικό.
