Οι περισσότεροι ταξιδιώτες περνούν από την Καλαμπάκα σαν από διάδρομο. Παρκάρουν, τρώνε κάτι, ανεβαίνουν στα Μετέωρα και φεύγουν. Είναι κρίμα, γιατί η πόλη κάτω από τους βράχους έχει τη δική της ιστορία, πολύ παλαιότερη από το όνομά της.
Ένα όνομα από βράχο
Το όνομα «Καλαμπάκα» εμφανίζεται για πρώτη φορά σε ένα οθωμανικό φορολογικό κατάστιχο του 1454–1455. Ο γραφιάς σημείωσε: «Οικισμός Σταγοί, η φημισμένη Καλαμπάκα». Η λέξη έρχεται από τα τουρκικά kalpak, το καλπάκι, και kaya, ο βράχος. Ίσως επειδή κάποιοι βράχοι πάνω από την πόλη θυμίζουν καλπάκι, ίσως επειδή εκεί πάνω ζούσαν μοναχοί με σκούφους. Μια άλλη εκδοχή το διαβάζει ως «φρούριο στην κορυφή του βράχου». Και οι τρεις εξηγήσεις έχουν μέσα τους το ίδιο πράγμα: την πέτρα.
Αιγίνιο, Σταγοί, Καλαμπάκα
Πριν από τους Οθωμανούς, η πόλη λεγόταν Σταγοί. Τον 10ο αιώνα ήταν βυζαντινό φρούριο και έδρα επισκοπής. Από εκείνη την εποχή σώζεται ο ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου, χτισμένος στα τέλη του 11ου ή στις αρχές του 12ου αιώνα πάνω σε μια παλαιότερη εκκλησία.
Ακόμα πιο πίσω, εδώ ήταν το αρχαίο Αιγίνιο. Την ταύτιση την έκανε πρώτος ο Άγγλος περιηγητής William Leake, χάρη σε μια αρχαία επιγραφή χτισμένη στον τοίχο της εκκλησίας του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου. Αργότερα τη στήριξαν και τα λείψανα οχυρωμένης πόλης που βρέθηκαν κάτω από τη σημερινή.
Τι να δείτε στην πόλη
Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Μετεώρων και Μουσείο Μανιταριών είναι η μεγάλη έκπληξη. Σε περίπου 1.100 τετραγωνικά μέτρα εκτίθενται πάνω από 350 είδη πουλιών και θηλαστικών, μέσα σε διοράματα που αναπαριστούν το δάσος, τους υγροτόπους και την αλπική ζώνη. Στο τμήμα των μανιταριών υπάρχουν 250 είδη, φτιαγμένα στο χέρι ως γλυπτά, στο σωστό χρώμα και μέγεθος, σε τρεις φάσεις ανάπτυξης. Το μουσείο συνεργάζεται με το Πανεπιστήμιο Αθηνών και από το 2015 οργανώνει και Γιορτή Μανιταριού.
Στην πόλη λειτουργεί επίσης το Κέντρο Ψηφιακής Προβολής της Ιστορίας και του Πολιτισμού των Μετεώρων, καλή πρώτη στάση πριν ανεβείτε στους βράχους.
Ο σταθμός στο τέλος της γραμμής
Η Καλαμπάκα είναι το τέρμα της σιδηροδρομικής γραμμής που περνά από Τρίκαλα, Καρδίτσα και Φάρσαλα. Τα παλιά κτίρια του σταθμού έχουν χαρακτηριστεί διατηρητέα. Αν σκοπεύετε να έρθετε με τρένο, ελέγξτε πρώτα την τρέχουσα κατάσταση των δρομολογίων, γιατί η γραμμή έχει επηρεαστεί από τις καταστροφές των τελευταίων ετών.
Πρακτικά
Η Καλαμπάκα είναι η καλύτερη βάση για να δείτε τα Μετέωρα και το Καστράκι. Δώστε της ένα απόγευμα δικό της: μουσείο, Κοίμηση, βόλτα κάτω από τους βράχους και φαγητό με θέα το φως που αλλάζει πάνω τους.
