Το όνομα το λέει όλο. Πατητήρια ήταν οι χώροι όπου πατούσαν τα σταφύλια για να βγει ο μούστος, και κάποτε αυτή ήταν η βασική δουλειά στο νησί. Το λιμανάκι στο νότιο άκρο της Αλοννήσου πήρε το όνομά τους. Σήμερα το Πατητήρι είναι το λιμάνι και η πρωτεύουσα του νησιού.
Πώς έγινε πρωτεύουσα
Για αιώνες η ζωή της Αλοννήσου ήταν ψηλά, στη Χώρα, το οχυρωμένο χωριό πάνω στον λόφο. Το Πατητήρι ήταν λίγα σπίτια και αποθήκες δίπλα στη θάλασσα.
Αυτό άλλαξε στις 9 Μαρτίου 1965. Ένας σεισμός χτύπησε το νησί και πολλά σπίτια της Χώρας έπαθαν ζημιές. Οι κάτοικοι κατέβηκαν στο λιμάνι και έχτισαν από την αρχή. Μέσα σε λίγα χρόνια το Πατητήρι έγινε ο μεγαλύτερος οικισμός του νησιού, και η Παλιά Χώρα έμεινε σχεδόν άδεια, ώσπου την ανακάλυψαν ξανά, πολύ αργότερα, όσοι αγάπησαν τα πέτρινα σπίτια της.
Μια βόλτα στο λιμάνι
Το Πατητήρι είναι μικρό και περπατιέται. Στην προκυμαία είναι οι καφετέριες, οι ταβέρνες και τα καΐκια που πηγαίνουν για εκδρομές στις γύρω παραλίες και στα νησάκια. Κοντά στο λιμάνι υπάρχει μια παραλία, και από εκεί, στο βάθος, φαίνονται δύο ακατοίκητα νησάκια που οι ντόπιοι τα λένε «Δύο Αδέρφια».
Το νησί βρίσκεται μέσα στο Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου – Βορείων Σποράδων, το πρώτο θαλάσσιο πάρκο της Ελλάδας. Στο Πατητήρι λειτουργεί κέντρο ενημέρωσης για τη μεσογειακή φώκια, το ζώο που έκανε το πάρκο αναγκαίο. Αξίζει μια στάση πριν βγείτε με καΐκι, για να ξέρετε τι βλέπετε όταν δείτε ένα κεφάλι να βγαίνει από το νερό.
Το μουσείο με τους πειρατές
Η πιο απρόσμενη στάση είναι το Λαογραφικό – Ιστορικό Μουσείο «Κώστα και Αγγέλας Μαυρίκη». Είναι το μόνο λαογραφικό μουσείο στην Ελλάδα που έχει ολόκληρο τμήμα για την πειρατεία. Δεν είναι αστείο. Οι Σποράδες, με τους κρυφούς κόλπους και τα έρημα νησάκια, ήταν για αιώνες καταφύγιο πειρατών, και η Χώρα, όπως τόσα νησιωτικά χωριά, χτίστηκε ψηλά για να βλέπει τη θάλασσα από μακριά.
Το υπόλοιπο μουσείο είναι αφιερωμένο στην καθημερινή ζωή του νησιού, αυτό που σημαίνει «λαογραφικό»: πώς δούλευαν, πώς ντύνονταν και πώς ζούσαν οι Αλοννησιώτες.
Πρακτικά
Στο Πατητήρι φτάνουν τα πλοία από τον Βόλο, τη Σκιάθο και τη Σκόπελο. Από εδώ ξεκινούν οι δρόμοι για όλο το νησί, με λίγα χιλιόμετρα ως την Παλιά Χώρα και τον βόρειο δρόμο προς τη Στενή Βάλα. Αν έχετε μία μόνο μέρα, κάντε το πρωί στο λιμάνι και στο μουσείο, το μεσημέρι μπάνιο και το ηλιοβασίλεμα στη Χώρα.
