Τη δεκαετία του 1970 το μόνο μέσο μεταφοράς στην Ανάβρα ήταν τα μουλάρια, και το κοντινότερο σχολείο, στη Λαμία, ήταν έξι ώρες δρόμος. Λίγες δεκαετίες αργότερα, για το ίδιο χωριό στις δυτικές πλαγιές της Όθρυος έγραφαν ελληνικά και ξένα μέσα, όπως το BBC, ως ένα από τα πλουσιότερα της Ελλάδας.
Από το Γούρα στην Ανάβρα
Ως το 1928 το χωριό λεγόταν Γούρα. Βρίσκεται 72 χιλιόμετρα από τον Βόλο, στην άκρη του νομού Μαγνησίας, εκεί που η Όθρυς γέρνει προς τη Φθιώτιδα. Γύρω του απλώνεται δάσος, και κοντά στο χωριό βρίσκονται οι πηγές του Ενιπέα, του ποταμού που κατεβαίνει στον κάμπο των Φαρσάλων και χύνεται στον Πηνειό. Τα πρώτα του χιλιόμετρα ο Ενιπέας τα κάνει μέσα από την Ανάβρα.
Ήταν πάντα χωριό κτηνοτρόφων. Σχεδόν όλοι οι κάτοικοι ζούσαν από τα ζώα και τη γη, και αυτό δεν άλλαξε. Άλλαξε ο τρόπος.
Πώς άλλαξε το χωριό
Από τη δεκαετία του 1990 ο πρόεδρος της κοινότητας Δημήτρης Τσουκαλάς άρχισε να ζητά ευρωπαϊκά κονδύλια για ό,τι έλειπε. Δίπλα του, ως άμισθη τεχνική σύμβουλος, δούλεψε η σύζυγός του, η αρχιτέκτονας Μάχη Καραλή. Μέσα σε λίγα χρόνια το χωριό απέκτησε δρόμους και πλατείες, σχολείο, ιατρείο, γυμναστήριο, τρία κτηνοτροφικά πάρκα έξω από τον οικισμό, ώστε τα ζώα να μη ζουν πια ανάμεσα στα σπίτια, υποδειγματικό σφαγείο, λαογραφικό μουσείο και ένα περιβαλλοντικό και πολιτιστικό πάρκο 240 στρεμμάτων.
Το σύμβολο της αλλαγής είναι το αιολικό πάρκο, με 20 ανεμογεννήτριες πάνω από το χωριό. Για χρόνια έφερνε έσοδα στην κοινότητα και κάλυπτε μέρος του ρεύματος των κατοίκων.
Τι έμεινε μετά τον Καλλικράτη
Η ιστορία δεν έχει μόνο καλό τέλος. Με τη μεταρρύθμιση του Καλλικράτη η Ανάβρα έγινε κομμάτι του Δήμου Αλμυρού, και τα σχέδια που είχαν απομείνει, ένα μικρό υδροηλεκτρικό στα νερά του Ενιπέα και ένα δίκτυο τηλεθέρμανσης για κάθε σπίτι, πάγωσαν και τελικά ακυρώθηκαν. Ο πληθυσμός, που είχε αντέξει καλύτερα από τα περισσότερα ορεινά χωριά, έπεσε από 584 κατοίκους στην απογραφή του 2011 σε 405 στην απογραφή του 2021.
Παραμένει όμως ένα από τα λίγα παραδείγματα στην Ελλάδα όπου ένα απομακρυσμένο ορεινό χωριό σχεδίασε μόνο του το μέλλον του. Γι' αυτό η βόλτα ως εδώ λέει κάτι παραπάνω από το τοπίο.
Αν πάτε
Μπορείτε να ξεκινήσετε από τον Αλμυρό και να ανεβείτε στην Όθρυ, ή να έρθετε από τη μεριά της Φθιώτιδας. Στο χωριό θα βρείτε το λαογραφικό μουσείο και τα νερά του Ενιπέα. Τον χειμώνα η Ανάβρα συχνά αποκλείεται από τα χιόνια, οπότε ρωτήστε για τον δρόμο πριν ξεκινήσετε. Το ίδιο ποτάμι, πιο κάτω, περνά κάτω από το πέτρινο γεφύρι στον κάμπο των Φαρσάλων.
