Κιλελέρ 1910, η μέρα που οι κολίγοι του κάμπου ζήτησαν τη γη

Ένας μικρός σιδηροδρομικός σταθμός στον κάμπο νοτιοανατολικά της Λάρισας. Πρωί, αρχές Μαρτίου, κρύο. Εκατοντάδες αγρότες περιμένουν το τρένο για την πόλη. Δεν έχουν εισιτήρια, έχουν όμως έναν σκοπό: να βρεθούν στο μεγάλο συλλαλητήριο της Λάρισας. Ήταν 6 Μαρτίου 1910, και αυτό που έγινε εκείνη τη μέρα στο Κιλελέρ έμεινε στην ιστορία ως το σύμβολο του αγροτικού αγώνα στην Ελλάδα.

Τριάντα χρόνια τσιφλίκια

Όταν η Θεσσαλία ενώθηκε με την Ελλάδα το 1881, οι περισσότεροι αγρότες του κάμπου δεν απέκτησαν γη. Από τα 658 χωριά που προσαρτήθηκαν, τα 460 έμειναν τσιφλίκια. Οι Οθωμανοί γαιοκτήμονες τα πούλησαν σε πλούσιους Έλληνες, και οι κολίγοι συνέχισαν να δουλεύουν χωράφια άλλων, να δίνουν μεγάλο μέρος της σοδειάς, να ζουν σε τρώγλες χωρίς γιατρό, με την ελονοσία να θερίζει.

Στις αρχές του 20ού αιώνα άρχισαν να οργανώνονται. Σύλλογοι σε Καρδίτσα, Λάρισα και Τρίκαλα. Το 1907 σκοτώθηκε στον Πυργετό ο Μαρίνος Αντύπας, που είχε σταθεί στο πλευρό τους. Τον Φεβρουάριο του 1909 έγινε στην Καρδίτσα το πρώτο μεγάλο αγροτικό συλλαλητήριο, και ακολούθησαν άλλα σε Τρίκαλα, Σοφάδες, Αγιά, Τύρναβο και Φάρσαλα.

Ο σταθμός

Τον Μάρτιο του 1910 η Βουλή συζητούσε αγροτικό νομοσχέδιο. Οι αγρότες αποφάσισαν συλλαλητήριο στη Λάρισα. Από όλη τη Θεσσαλία ξεκίνησαν για την πόλη.

Στον σταθμό του Κιλελέρ, οι συγκεντρωμένοι προσπάθησαν να ανέβουν στο τρένο χωρίς εισιτήρια. Η διεύθυνση των Σιδηροδρόμων Θεσσαλίας αρνήθηκε. Ο σταθμάρχης κάλεσε τη χωροφυλακή. Οι χωροφύλακες πυροβόλησαν. Αγρότες σκοτώθηκαν και πολλοί τραυματίστηκαν. Στον επόμενο σταθμό, στο Τσουλάρ, τη σημερινή Μελία, το τρένο δεν σταμάτησε ούτε για τους αγρότες που περίμεναν ούτε για να παραλάβει τους τραυματίες.

Όταν τα νέα έφτασαν στη Λάρισα, οι συγκρούσεις απλώθηκαν και στην πόλη.

Τι άλλαξε

Το Κιλελέρ δεν έλυσε το αγροτικό ζήτημα εκείνη τη μέρα. Έκανε όμως αδύνατο να αγνοηθεί. Τα επόμενα χρόνια ξεκίνησαν οι απαλλοτριώσεις των τσιφλικιών, και στις δεκαετίες που ακολούθησαν η γη του θεσσαλικού κάμπου μοιράστηκε τελικά σε αυτούς που τη δούλευαν. Οι παππούδες πολλών σημερινών αγροτών της Θεσσαλίας ήταν κολίγοι.

Το Κιλελέρ σήμερα

Το όνομα του χωριού δόθηκε στον Δήμο Κιλελέρ, που απλώνεται στον κάμπο νότια και ανατολικά της Λάρισας. Η επέτειος τιμάται κάθε χρόνο από αγροτικούς συλλόγους.

Αν περάσετε από τον κάμπο, σταματήστε στον σταθμό. Δεν θα βρείτε κάτι εντυπωσιακό, μόνο γραμμές, χωράφια ως τον ορίζοντα και το βουνό του Κισσάβου στο βάθος. Αλλά ο τόπος έχει βάρος. Εδώ η ιστορία του κάμπου άλλαξε κατεύθυνση.