Ο Αχελώος είναι το μεγαλύτερο ποτάμι της ηπειρωτικής Ελλάδας μετά τον Αλιάκμονα. Στις πηγές του, στα βουνά της Πίνδου, τον λένε Ασπροπόταμο. Το ίδιο όνομα πήρε και η περιοχή γύρω του, στη δυτική άκρη του νομού Τρικάλων, εκεί όπου η Θεσσαλία ακουμπά την Ήπειρο.
Οκτώ χωριά στη νότια Πίνδο
Ο Ασπροπόταμος είναι σήμερα δημοτική ενότητα του Δήμου Μετεώρων. Περιλαμβάνει οκτώ χωριά: Αγία Παρασκευή, Ανθούσα, Καλλιρρόη, Κατάφυτο, Κρανέα, Πολυθέα, Στεφάνι και Χαλίκι. Απλώνεται σε 297 τετραγωνικά χιλιόμετρα με μέσο υψόμετρο 1.087 μέτρα. Γύρω υψώνονται βουνά της νότιας Πίνδου που περνούν τα 2.000 μέτρα, και ανάμεσά τους ένα δίκτυο από ρέματα και μικρά ποτάμια που ενώνονται για να σχηματίσουν τον Αχελώο.
Τον χειμώνα ελάχιστοι μένουν εδώ. Στην απογραφή του 2001 ολόκληρη η περιοχή είχε μόλις 103 μόνιμους κατοίκους. Το καλοκαίρι τα σπίτια ανοίγουν και τα χωριά γεμίζουν.
Από τον Άη Γιώργη ως τον Άη Δημήτρη
Τα χωριά του Ασπροποτάμου είναι βλαχοχώρια, χωριά θερινής κατοίκησης. Οι Βλάχοι κτηνοτρόφοι ανέβαιναν γύρω στου Αγίου Γεωργίου, όταν έλιωναν τα χιόνια, και κατέβαιναν στον κάμπο του Αγίου Δημητρίου, στα τέλη Οκτωβρίου. Ήταν βοσκοί και τυροκόμοι, έφτιαχναν κεφαλοτύρια. Η ανάβαση κρατούσε μέρες, με τα κοπάδια να περπατούν από τον κάμπο ως τα βουνά.
Οι πιο εύποροι έφταναν με τον «Μουτζούρη», το τρένο, ως την Καλαμπάκα. Από εκεί τους αναλάμβαναν οι κυρατζήδες με στολισμένα μουλάρια, και κοιμούνταν σε χάνια ή κάτω από τα δέντρα.
Η Αγία Παρασκευή, που παλιά λεγόταν Τζούρτζια, είναι από τα μεγαλύτερα βλαχοχώρια της περιοχής. Οι ναοί της δείχνουν ότι ήταν οργανωμένο χωριό ήδη από τις αρχές του 17ου αιώνα. Από τις αρχές του 1900 πολλοί Τζουρτζιώτες έφυγαν για την Αθήνα, όπου άνοιξαν μπακάλικα σε όλες τις παλιές συνοικίες, και κάποιοι ως την Αμερική.
Πώς θα πάτε
Υπάρχουν δύο δρόμοι, περίπου 60 χιλιόμετρα ο καθένας: από τα Τρίκαλα μέσω Πύλης και Ελάτης, ή από την Καλαμπάκα μέσω γέφυρας Διάβας, Καστανιάς και Τρία Ποτάμια. Και οι δύο είναι ορεινοί, με στροφές και πολύ πράσινο.
Αυτές τις μέρες, γύρω στου Αγίου Δημητρίου, τα χωριά αδειάζουν ξανά. Αν ανεβείτε ως τα μέσα Οκτωβρίου, θα πετύχετε τους τελευταίους που κλείνουν τα σπίτια. Μετά, ο Ασπροπόταμος ανήκει στα έλατα, στο ποτάμι και στο χιόνι.
