Το καΐκι βγαίνει από το Πατητήρι, περνά τη Στενή Βάλα και ανοίγεται προς τα βορειοανατολικά. Μετά από λίγο εμφανίζεται ένα νησί σκούρο πράσινο, χωρίς χωριό, χωρίς φώτα. Στην ακτή του, πάνω από έναν κόλπο, ένα μοναστήρι με πέτρινους τοίχους. Αυτή είναι η Κυρά Παναγιά.
Ένα νησί με τρία ονόματα
Οι ναυτικοί τη λένε και Πελαγονήσι ή απλώς Πέλαγος. Είναι το μεγαλύτερο από τα ερημονήσια των Βορείων Σποράδων, με έκταση περίπου 25 τετραγωνικά χιλιόμετρα και ψηλότερο σημείο τα 302 μέτρα. Στην απογραφή του 2021 είχε 9 κατοίκους. Διοικητικά ανήκει στην κοινότητα Αλοννήσου.
Το όνομα το χρωστά στο μοναστήρι της. Το νησί είναι ιδιοκτησία της Μονής Μεγίστης Λαύρας του Αγίου Όρους, και στη μονή μένει συνήθως ένας μοναχός. Είναι ένα από τα ελάχιστα σημεία του Αιγαίου όπου ο αθωνικός κόσμος έχει ακόμα ένα κομμάτι γης στη μέση της θάλασσας.
Μακία και φώκιες
Ολόκληρο το νησί σκεπάζεται από πυκνή μεσογειακή βλάστηση. Σχίνοι, πουρνάρια, κουμαριές, γλιστροκουμαριές, ρείκια. Το φθινόπωρο οι κουμαριές βγάζουν τα κόκκινα φρούτα τους και η πλαγιά παίρνει χρώμα.
Η Κυρά Παναγιά βρίσκεται μέσα στο Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου – Βορείων Σποράδων, το πρώτο θαλάσσιο πάρκο της Ελλάδας. Οι απόκρημνες ακτές και οι σπηλιές της είναι από τα καταφύγια της μεσογειακής φώκιας Monachus monachus. Γι' αυτό οι κανόνες εδώ είναι αυστηροί: δεν πλησιάζουμε σπηλιές, δεν κάνουμε θόρυβο, δεν αφήνουμε τίποτα πίσω μας.
Πώς θα πάτε
Τακτική συγκοινωνία δεν υπάρχει. Το καλοκαίρι και στις αρχές του φθινοπώρου, καΐκια από την Αλόννησο κάνουν ημερήσιες εκδρομές στο θαλάσσιο πάρκο που συχνά περιλαμβάνουν στάση στην Κυρά Παναγιά, μπάνιο σε κάποιον κόλπο της και, όταν το επιτρέπει η μονή, επίσκεψη στο μοναστήρι. Ρωτήστε στο λιμάνι την προηγούμενη μέρα, γιατί τα δρομολόγια εξαρτώνται από τον καιρό.
Για την επίσκεψη στη μονή χρειάζεται σεμνό ντύσιμο. Πάρτε μαζί νερό και κάτι να φάτε: στο νησί δεν υπάρχει μαγαζί.
Γιατί αξίζει η μέρα
Από τον Οκτώβριο οι εκδρομές αραιώνουν και η θάλασσα αλλάζει διάθεση. Αν πετύχετε μια από τις τελευταίες ήσυχες μέρες, θα δείτε το Αιγαίο όπως ήταν πριν φτάσει ο τουρισμός: ένα νησί, ένα μοναστήρι, ένας μοναχός και τα πουλιά πάνω από τον γκρεμό. Στον γυρισμό, το φως της δύσης πέφτει πάνω στα ερημονήσια ένα ένα, ως να ξαναφανεί το Πατητήρι.
